| Didim Tarihi |
 |
 |
 |
Didim Tarihçesi
Mavi bayraklı Altınkum plajının duyulmasıyla birlikte cennetten çalıntı bu
çamlarla kaplı sayfiye yerine büyük tur operatörlerinin turist getirmeye
başlaması ile henüz keşfedilmeye başlanan Altınkum'da turizme yönelik
yatırımlarının artmasına yol açmıştır.
Didim, bulunduğu konum nedeniyle tarihte iz bırakan uygarlıklara
tanıklık etmiş ve jeopolitik açıdan önemli bir yerdir. Batı dünyası her
ne kadar uygarlıkların Yunan kaynaklı olduğunu söylese de, Anadolu
toprakları dışarıdan gelen tüm uygarlıkları kendi kültür potasında
eriterek, kendine özgü yeni uygarlıklar yaratmaya devam etmiştir..
İlkçağda, kehanette bulunma ve olayları önceden görme yetisinin, kökeni Hititler'e kadar inen bir Anadolu Tanrısı olan Zeus ve Leto'nun oğlu güneş, ışık, müzik ve kehanet tanrısı Apollon tarafından insanlara verildiğine inanılırdı. Anadolu'nun birçok yerinde, bu tanrıya adanmış tapınaklar bulunur ve buralardaki rahiplerle rahibeler, tanrıya aracılık ederek, kendilerine danışmaya gelenlere, gelecekten haber verirlerdi.
Efsaneye göre; Tanrı Apollon bir gün, Didim yöresinde çobanlık yapan
Brankhos'a rastladı. Ondan çok hoşlandı ve ona biliciligin (kehanetin)
sırlarını öğretti. Çoban Brankhos, bugün Apollon Tapınağı'nın yerinde
bulunan defne ormanı ve su kaynağının yanında, Apollon adına ilk tapınağı
kurdu.
Zaman içinde Brankhos soyundan gelenler "Brankhidler" olarak anıldılar ve çok uzun süre Apollon Tapınağı'nın yöneticiliğini yaptılar.
"Didyma", "Brankhidai" (Brankhidler ülkesi) olarak da
adlandırılmaktadır.
Rasyonel düşüncenin ilk filizlerini verdiği Milet topraklarında,
antikçağın en saygın dini kurumlarından biri olan kâhinliğin
(bilicilik) bu kadar güçlü olması da, ilginç bir tezattır. Kutsal
Didim'in ilk dönemi, Perslerin Milet'i ele geçirmesi ve tapınağı
yakıp yıkmasıyla son bulur. Ancak İskender'in gelişiyle beraber
yeniden bir canlanma yaşanır ve İskender'in komutanlarından
Seleukos'un emriyle, İÖ 300 dolaylarında bugün kalıntılarını
gördüğümüz tapınağın inşaasına başlanır.
Bazı Kaynaklar: "Apollo Tapınağı bitirilebilmiş olsaydı dünyanın
yedi harikasından biri olabilirdi" der...
  Didyma" sözcügü "IKIZ KARDES" anlamına gelir. Tanrı Apollon, Tanrıça Artemis'in ikiz kardeşidir. Artemis adına Efes'te, dünyanın yedinci harikası kabul edilen "Artemis Tapınağı" vardır. Milet-Apollon Tapınağı arasında uzanan "KUTSAL YOL" sonunda "Artemis Kutsal Alanı" bulunmaktadır. M.Ö. 7. ve 6. yüzyilda Apollon tapınağınin ünü çok yaygındı. Mabed, Antik dünyanın en önemli kehanet merkezlerinden biriydi. M.Ö. 6. yy.'da Milet ve Didim arasinda "KUTSAL YOL" yapılmış, Apollon'un tunç heykeli Mabed'e hediye edilmiştir. Milet sikkelerinde bu heykel yer almaktadir. Apollon tapınağının yapımı M.Ö. 8. yy.'a kadar iner. İyon nizamindaki bu tapınak, 35x85 m. ölçülerinde olup, M.Ö. 494 yılında "LADE DENIZ SAVAŞI"ndan sonra Persler tarafından yağmalanarak, Tanrı Apollon'un "Kanakhos" tarafından tapılan tunç heykeli "Ekbatana"ya (IRAN) götürülmüştür. Tahrip edilen tapınağın yerine, Hellenistik dönemde "Büyük İskender"in katkısıiyla daha büyüğü yapılmaya başlanıldı. Eserin mimarları, "Milet'li Daphnis" ile "Efes'li Paionios"tur. Paionios, Efes'teki Artemis Tapinağı'nın da mimaridir. Tapınağın yapımına yardım eden Suriye Kralı"Selevkos",
Ekbatana'ya götürülen Apollon heykelini geri getirtmiştir. Yeni yapılan ve bugün
gördügümüz tapınağın ölçüleri yaklaşık 109x51 m.dir. Arkeolog George Bean'e göre, daha sonra bu isaretlerin temizlenmesi düşünülmüs, fakat tapınağın son rötuşlari hiç bir zaman yapılamamıstır.
|
